Nergis Çiçeği (Narcissus) Nedir? Nasıl Bakılır ?

Nergis çiçeği (Narcissus) hangi ay açar? Nergis çiçeğinin toprağı nasıl olmalıdır? Nergis çiçeği dinlenme dönemine girer mi? Nergis çiçeğinin tıbbi faydaları nelerdir? Nergis çiçeği zehirli midir? Tüm bu soruların cevaplarını makalemizde bulabilirsiniz.

1. Baharı Getiren Nergis Çiçeği (Narcissus) Nedir?

Baharı Getiren Nergis Çiçeği (Narcissus) Nedir?

Dillere destan kokusu ve efsanelere konu olan ismi ile Nergis çiçeği, “Amaryllidaceae” ailesine ait soğan köklü bir bitkidir. Bazı bölgeler bilinen isimleri; aynısefa, ölü çiçeği ve altıncık’tır. Türüne göre beyaz, sarı, krem, turuncu renkli çiçeklere sahip olabilir. İlkbaharın gelişini müjdeleyen nergis çiçeği mart ayı geldiğinde açmaya başlar.

2. Nergis Çiçeğinin Türleri Nelerdir? Hangi Özelliklere Sahiptir?

Nergis Çiçeğinin Türleri Nelerdir? Hangi Özelliklere Sahiptir?

Nergis çiçeği; Akdeniz kıyılarında, Ukrayna, Yeni Zelanda, Yunanistan, Almanya, Azerbaycan, Japonya vb. ülkelerde doğal ortamda yetişir. En çok tür çeşitliliğinin Portekiz ve İspanya’da olduğu bilinir. Dünya üzerinde birçok yerde tarımsal ürün olarak yetiştirilen nergis çiçeğinin ticari üretiminde Hollanda ilk sıradadır. Türkiye’de ise İzmir Mordoğan ve Karaburun’da yetiştirilmektedir. Yaban nergisi adı verilen türü ise Babadağ eteklerinde yetişir. Saplarının uzunluğu genellikle 20 – 80 cm arasındadır.

Kış aylarında kökleri toprak altında olduğundan, soğuk hava koşullarına oldukça dayanıklıdır. Ancak lodos rüzgarlarının gelişimine olumlu etkisi varken, poyraz rüzgarlarının bitkinin gelişimine olumsuz etkisi vardır.

Yaz sonundan başlayarak sonbahar mevsiminin sonuna kadar nergis çiçeğini ekebilirsiniz.

Nergis bitkisinin soğan kısmı zehirlidir. Bu yüzden ticari amaçlı toplanırken, toplayıcısının dermatolojik reaksiyonlar göstermesine neden olabilir.

 

Çeşitliliği çok olan nergis çiçeğinin en bilinen türleri:

 

♦ Çin Nergisi (Narcissus Tazetta)

♦ Fulya (Narcissus Jonquilla)

♦ Güz Nergisi (Narcissus Serotinus)

♦ Hakiki Nergis (Narcissus Angustifolius)

♦ Yaban Nergisi (Narcissus Pseudonarcissus)

♦ Zerrin/Beyaz Nergis (Narcissus Poeticus)

3. Nergis Çiçeği Nasıl Sulanır?

Nergis Çiçeği Nasıl Sulanır?

Bitkinizi yetiştirmeyi tercih ettiğiniz yere göre sulama düzeniniz değişmektedir. Örneğin bu bitkiyi bahçenizi süslemek için yetiştiriyorsanız herhangi bir sulama düzenine ihtiyacınız yoktur, kendisini doğal ortamda geliştirebilecek yeteneğe sahiptir.

Eğer nergis çiçeğine iç mekanda bir yer seçtiyseniz, bitkinin kurutulacağı yani yapraklarının sararıp döküleceği süreye kadar toprağını nemli tutmaya özen göstermelisiniz.

Toprakta kuruma gözlemlediğinizde hemen az miktarda sulama yapmalısınız. Genellikle üç dört günde bir az miktarda sulama yapmanız yeterli olur. Çiçekler döküldükten ve yapraklar tamamen sarardıktan sonra sulama işlemini durdurmalısınız.

4. Nergis Çiçeğinin Bakımı Nasıl Yapılır?

Nergis Çiçeğinin Bakımı Nasıl Yapılır?

Nergis çiçeğinin, geçirgenliği yüksek ve potasyum ve fosfor yeterliliği bulunan organik topraklarda yetiştirilmesi gerekir. Forfor çiçek kısmının gelişmesine yardımcı olurken, potasyum soğan kısmını güçlenmesine destek olur. Aşırı killi ve çok asitli topraklardan hoşlanmazlar. Saksı seçiminizde fazla geniş olmamasına dikkat ediniz. Ayrıca nergis çiçeğinin saksı ve toprak değişimine ihtiyacı bulunmamaktadır.

Bu bitki güneş alan bir yerde konumlandırılırsa, sağlıklı bir şekilde her yıl çiçek vererek yüzünüzü güldürecektir. Çiçek açtıktan sonra bitkinizi ışık alan ama direk güneş ışığına maruz kalmadığı bir yere almanız faydalı olacaktır. Son olarak yaprakları da döküldükten sonra sulama işlemini sona erdirerek eylül ayına kadar toprağını kurumaya bırakmak için gölge bir yere almalısınız.       

Nergis çiçeği dinlenme dönemine giren bir bitkidir. Dinlenme döneminde bitkinizi kuru ve gölge bir ortamda tutarak, sulama yapmamanız gerekir.

5. Nergis Çiçeğinin Çoğaltılması Nasıl Olur?

Nergis Çiçeğinin Çoğaltılması Nasıl Olur?
David Jakab adlı kişinin Pexels'daki fotoğrafı

Nergis çiçeğinin soğanı ile çoğaltma işlemi sağlayabilirsiniz. Çiçeğin soğanı ile çoğaltmada kullanılan yöntemlerden ilki, yetişkin soğan kısmının kök kısmında küçük soğanlar oluşur. Bu kısımları ayırarak farklı bir saksıya diktiğinizde işlemi tamamlamış olursunuz. 

İkinci olarak düşünülebilecek yöntem, kuruyan nergis çiçeğinin bir kağıda sarılarak bir yıl sonra ekilmek üzere bekletme şeklinde yapılır. Nergis soğanını ekmek için en uygun aylar “Eylül, Ekim ve Kasım” aylarıdır.

Diğer bir yöntem, sabırla beklemenizi gerektirecek olan tohum alarak çoğaltmadır. Ancak bu yöntem yıllara yayılan uzun bir süreç gerektirdiği için çok tercih edilmez.

6. Nergis Çiçeğinin Tıbbi Faydaları Nelerdir?

Nergis Çiçeğinin Tıbbi Faydaları Nelerdir?
Zezen Mutaqin adlı kişinin Pexels'daki fotoğrafı

Parfüm ve kozmetik sanayisinde de kullanılan nergis çiçeği aynı zamanda sağlık açısından da birçok yarar sağlamaktadır.

♦ Nergis soğanı yaralardaki irini kurutarak temizler.

♦ Geniz tıkanıklığını giderir.

♦ Saçkıran hastalığına olumlu etkileri vardır.

♦ Baş ağrılarına iyi gelir.

♦ Cüzzam ve abraş adı verilen hastalığa karşı faydalıdır.

♦ Ateş düşürücü özelliği vardır.

♦ Sara hastalığına karşı kullanılır.

♦ Yüzdeki bazı lekeleri yok etmek için kullanılır.

♦ Sinirleri yatıştırır.

♦ Erken bunamaya karşı etkisi olduğu araştırılmaktadır.

♦ Zihni güçlendirir.

 

TÜM BU YARARLARI OLMASINA RAĞMEN ZEHİRLİ BİR SOĞAN KÖKÜNE SAHİP OLAN NERGİS ÇİÇEĞİ, MUTLAKA UZMAN KONTROLÜNDE TÜKETİLMELİDİR. Bu sebeple sitemizde nergis çiçeğinin tüketilebileceği herhangi bir tarifine yer vermemekteyiz.

7. Mitolojik Efsaneye Konu Olan Nergis Çiçeği...

Mitolojik Efsaneye Konu Olan Nergis Çiçeği...
fotografierende adlı kişinin Pexels'daki fotoğrafı

Nergis ismi binlerce yıl önce Yunan mitolojisinde yarı tanrı yarı insan olan Narcissus isimli bir avcı ile efsaneye bağlanmıştır.

Efsaneye göre Narcissus, nehir perisi Liriope ve nehir tanrısı Cephissus’un oğullarıdır. Yine annesi gibi Echo da güzelliği ile kibirlenen ve herkesi küçümseyen bir peridir. Günlerden bir gün Narcissus’u görür ve ona ilgi duyar. Ancak Narcissus güzeller güzeli Echo’yu reddeder. Sonrasında karşılık aşkı yüzünden içine kapanan Echo, gün geçtikçe erir ve bir gün ölür. Geride kalan kemiklerinin sesleri ise kayalıklarda yansıma yapar. Bunu duyan ve Narcissus yüzünden olduğunu öğrenen intikam tanrısı Nemesis, onu bir su kenarına çağırarak, yansımasını su birikintisinde görmesini sağlar. Yansımasını gören Narcissus, sudaki görüntüsüne aşık olur ve ona doğru eğilirken düşerek boğulur. Efsaneye göre burada beyaz renge sahip bir çiçeğe dönüşür. Bu efsanenin, Narcissus’un kendisine olan bu tutumu yüzünden, narsisizm kavramının ilk ortaya çıktığı hikaye olduğu söylenir.

Bir diğer efsaneye göre dünyanın en yakışıklı, en çekici erkeği olan Narcissus Karaburun’da yaşarmış. İster insan olsun ister peri olsun, her kim onu görse aşık olur, ondan gözlerini alamazmış. Ama o hiç kimseleri beğenmez, kimsenin aşkına karşılık vermezmiş. Günlerden bir gün aşkına karşılık bulamayan bir peri tanrıların kralı olan Zeus’a gider, Narcissus’un cezalandırılması için yalvarır. Öyle çok ısrar etmiş ki, Zeus bu perinin isteğini kabul ederek, “Başkalarını sevmeyen kendisini sevsin!” diyerek periyi uğurlamış. Bir gün göl kenarında gezen Narcissus, çok susamış ve göle eğilerek su içmek istemiş. Eğildiği sırada kendisini gören Narcissus kendisine aşık olmuş. Kendisine bakmaya doyamayan genç, göle düşerek boğulmuş. Bunu gören bazı periler Narcissus’u kurtarmak istemiş ancak eğildiklerinde suyun içinden mis kokulu, bembeyaz bir çiçek çıkmaya başlamış. Periler de bu çiçeklere aşık oldukları Narcissus’un adını vermişler.

Bir diğer efsaneye göre bereket tanrıçası Demether ve tanrı Zeus’un kızları olan Persephone, bir gün arkadaşları ile çiçek toplamaya gider. Çiçeklerin arasında ışıl ışıl parlayan bir nergis görür. Tam onu koparacakken yer yarılır ve ölüler diyarının hakimi Hades onu yer altına kaçırır. Yer altında bulunan bir yiyecekten yiyen kimselerin yeryüzüne çıkması yasaktır. Bu sebeple Hades aşık olduğu bu kızı kaybetmemek için ona nar yedirir. Ve Persophone ölüler ülkesin zorunlu olarak kalır. Demether her yerde kızını arar.  En son güneş tanrısı Helios ona kızının kaçırıldığını söyler. Bunun üzerine Demether hayata küser ve sessiz bir yerde yaşamaya başlar. Küskünlüğü nedeni ile topraklarda bereket ve bolluk sona erer. Buna çözüm olarak Zeus, Hades ile barışma sağlayarak kızının yılın üç mevsimini annesinin yanında geçirmesine karar verir. Böylelikle kıtlık tehlikesi ortadan kalkar.

8. Nergis Çiçeğinin Anlamı Nedir?

Nergis Çiçeğinin Anlamı Nedir?
Karolina Grabowska adlı kişinin Pexels'daki fotoğrafı

Nergis çiçeği anlam olarak üstünlük, saygınlık, refah gibi anlamları karşılar. Bu sebeple değer verilen kişilere hediye edilmesi yaygındır. Ayrıca bu bitki konu olduğu mitolojik efsanelerle bağlantılı olarak farklı anlamlar da içerir. Bunlardan bazıları; küllerinden doğuş, iyi şans dileyiş, imkansız aşk, ruhun yenilenmesi, güzelliğine düşkünlüğün verdiği zarar, narsizm gibi anlamlardır.