Orkide Çiçeği (Phalaenopsis) ve Orkide (Phalaenopsis) Bakımı

Orkide çiçeğinin (Phalaenopsis) ömrü ne kadardır? Orkideler nemli ortamları sever mi? Orkidelerin toprağı özel midir? Orkideler nasıl çiçek açtırılır? Tüm bu soruların cevaplarını makalemizde bulabilirsiniz.

1. Asaletiyle Evinizin Baştacı Olan Orkide Çiçeği (Phalaenopsis) Nedir?

Asaletiyle Evinizin Baştacı Olan Orkide Çiçeği (Phalaenopsis) Nedir?

Orkide çiçeği (Phalaenopsis), dünya genelinde yaygın bulunan ve en büyük ikinci aile olan “Orchidaceae” ailesine ait, airplant üyesi tropik bir bitkidir. Doğadaki gelişimi genellikle kayalık ve ormanlık alanlarda sağlanan çok yıllık bitkiler olduğu söylenebilir. Ticari pazarlarda genellikle beyaz ve mor renklerine rastlanmasına rağmen türleri incelendiğinde, doğada birçok renkte bulunduğu görülmektedir. Bakımı ve yetiştiriciliğinde büyük özen gösterilmesi gereken bu çiçeğin ticari değeri diğer çiçeklere göre daha yüksektir.

2. Orkidenin Türleri Nelerdir? Hangi Özelliklere Sahiptir?

Orkidenin Türleri Nelerdir? Hangi Özelliklere Sahiptir?

Dünya üzerinde birçok türü bulunan orkidelerin en bilinen türleri;

♦ Büyük çiçekleri ile bilinen Cattleya,

♦ Çiçekleri mavi dışında hemen her renk açabilen Cymbidium,

♦ Bakımının kolay olması özelliği ile öne çıkan Dendrobium,

♦ Şeklinin hercai menekşeye benzemesi sebebi ile hercai menekşe orkidesi ismi ile de anılan Miltonia,

♦ Salebin hammaddesi olması ile bilinen Odontoglossum,

♦ Nadir bulunan bir orkide türü olan Oncidium,

♦ Terlik orkide ismi ile de bilinen Paphiopedilum,   

♦ En sık rastlanan tür olan Phalaenopsis,      

♦ Nesli tükenmekte olan türler listesinde yer alan Vanda’dır.         

 

Türüne göre sağlıklı bir bakım sağlandığı zaman her mevsim çiçek açabilir. Çiçek açma süreci her yıl devam eder.

Ömrü 10 – 12 yıla kadar ulaşabilen dayanıklı bitkilerdir. Doğal ortamlarında yapısı sarkık şekildedir. Ancak evlerde bakılan orkidelerin çubuk yardımı ile dik tutulması sağlanır. Yetiştirildiği doğal alanlar Filipinler, Malezya, Hindistan, Tayvan Endonezya olarak söylenebilir.

Evlerde bakılan orkideler yeni yaprak yetişirken çiçek açmaz, çiçekliyken de yaprak çıkarmaz. Bu durumlarda panik yapmanıza gerek yoktur.

Nemi yüksek ortamlardan hoşlanırlar. Bulundukları ortamın nem aralığı %60 civarı olmalıdır. Ancak evlerde bu oranın doğal olarak sağlanmaması halinde müdahalede bulunulması gerekir. Nem oluşumu sağlayan cihaz edinme, tablaya su ve çakıl taşı koyup üzerine saksıyı yerleştirme, banyodaki nemli ortamdan yararlanma gibi alternatifleri deneyebilirsiniz.

3. Orkide Çiçeği Nasıl Sulanır?

Orkide Çiçeği Nasıl Sulanır?

Orkide çiçeğinin sulama düzeni bu bitki için hayati değer taşımaktadır. Kireçli ya da klorlu sular bitkinizi tamamen kaybetmenize neden olur. Bu yüzden dinlendirilmiş suları kullanmanız önemlidir. Ayrıca sulama planınızı, belirlediğiniz bir günün sabah saatlerinde ayarlamanız idealdir. 

Nemli ortamlardan hoşlanan orkideler, bir çay bardağı su ile haftada bir sulanmalıdır. Bu süre toprağınızın geçirgenliğine göre değişkenlik gösterebilir. Geçirgenliği yüksek topraklarda sık sulama gerekirken, geçirgenliği düşük topraklarda sulama süresinin aralığı daha seyrektir.

Sulama sırasında toprağın tamamen kurumuş olduğundan emin olmanız gerekir. Eğer toprak belirlediğiniz günden daha erken kurumuş ise sulama yapmalısınız. Kökünü dışarı doğru veren orkidelere az su verildiği takdirde renginin açık yeşile döndüğünü gözlemleyebilirsiniz.

Birkaç sulama yöntemi bulunur;

Normal sulama yönteminde, tüm bitkilerde olduğu gibi orkide çiçeğinin toprağına su dökülmesi ile yapılandır.

Saksının su dolu plastik bir kaba batırılması ile gerçekleştirilen yöntemde, orkide saksısı birkaç dakika kap içinde tutulduktan sonra kuru bir yere alınıp fazla suyun süzülmesi beklenir.

4. Orkide Çiçeğinin Bakımı Nasıl Yapılır?

Orkide Çiçeğinin Bakımı Nasıl Yapılır?

Orkide çiçeği, bağımsızlığına düşkün kökleri ile saksıda büyümekten hoşlanmaz. Ancak evlerde de bakımı tercih edilmesinden dolayı saksı kullanılır. Bitkinizi, köklerini nefessiz bırakmayacak bir saksı ile sağlıklı olarak büyütebilirsiniz. Genellikle sık saksı değiştirmeye ihtiyaç duymayan bu çiçek, köklerinin de ışık alabileceği şeffaf saksılarda uzun zaman gelişim gösterebilir. Eğer değişim gerekli ise zaman açısından ilkbaharın sonlarında yapmanız idealdir.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer durum organik gübre ve toprak konulmaması gerektiğidir. Gübreleme yapmak istenirse sıvı gübre kullanılması gerekir. Bu işlemi uygularken toprağın kuru değil nemli olmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca çiçeklerinin tomurcuk verme döneminde ayda 2 kere gübreleme yapmanız gerekebilir.

Bitkinizin sararan veya solan yaprak ve çiçeklerini keserek almamalısınız. Çünkü bitkiniz bu kısımlarla tamamen ilişiği kesildiğinde kendiliğinden düşmelerini sağlayacaktır. 

Orkide çiçeği doğrudan güneş ışığı almaktan hoşlanmasa da, bol ışık alan ortamları çok sever. Günün yarısında aydınlık ortamda konumlandırılması sağlıklı çiçekler üretmesi açısından önemlidir. Çiçeğinizin yerini sevip sevmediğini yapraklarından gözlemleyebilirsiniz. Yapraklar sarıya dönük yeşil ise ışığın fazlalığı, koyu yeşil ise ışığın azlığı zarar veriyor demektir.

Orkide çiçeği rüzgarlı ortamdan hoşlanmamaktadır. Bu yüzden rüzgar alan yerlerde konumlandırmamaya özen göstermelisiniz. Özellikle tomurcuklanma döneminde sürecin durmasına neden olur.

5. Orkide Çiçeğinin Çoğaltılması Nasıl Olur?

Orkide Çiçeğinin Çoğaltılması Nasıl Olur?

Orkide çiçeğini çoğaltabileceğiniz birkaç yöntem bulunur. Bunlardan ilki; orkidelerin sürgünlerinde keiki (bebek orkide) adı verilen, çiçek yerine bulunan yaprakların hemen hemen bir yıla kadar gelişimini gözlemledikten sonra farklı bir saksıya alımı ile gerçekleşir.

(Keiki Oluşması:  Bebek orkide oluşturmak için bitkinizi karanlık ve ısısı yüksek bir yerde 7 – 10 gün arası tutmanız gerekmektedir.)      
İkinci olarak vejetatif ismi verilen köklerinin ayrılması ile yapılan çoğaltma yöntemidir. Ayırma işlemini yetişkin orkidenizi saksısından çıkarıp, ölen köklerini ve eskiyen harcını temizledikten sonra kökleri ikiye bölüp farklı saksılara yerleştirerek yapabilirsiniz.

6. Orkide Çiçeği Nasıl Budanır?

Orkide Çiçeği Nasıl Budanır?

Budama işlemi için iki seçeneğiniz vardır. İlki çiçeğinin sap kısmından kesilerek yapılan, ikincisi ise keiki denilen bebek orkidenin sap kısmından kesilerek yapılandır. Hangi sap hangi kısmından kurumuş ise o bölümün yarım veya 1 cm altından kesilmesi uygundur.

Budama işlemini bir kuruma olmadığı sürece sık yapmanız gerekmez. Kuruma olmaması halinde sonbahar aylarında bakım için budama yapılabilir. Yeniden çiçek açması için, çiçek sapını budamak isterseniz; henüz yeşil iken sap kısmının ortasından kesim yapabilirsiniz.

Her iki durumda da budama işlemi bitiminde kalan kısma tarçın serpmeniz sağlıklı olacaktır.

7. İnatçı Orkidelere Nasıl Çiçek Açtırılır?

İnatçı Orkidelere Nasıl Çiçek Açtırılır?

Tüm bakımları düzenli ve uygun şekilde gerçekleştirmenize rağmen orkide çiçeğiniz inatla çiçek açmıyor ise yapmanız gereken tek şey onun bu inadını geri püskürtmektir. Peki bunu nasıl yapabilirsiniz?

Bitkinize zarar vermeyecek küçük bir zaman dilimi için, onu alışık olmadığı etkenlere maruz bırakabilirsiniz. Örneğin alışık olduğu ışık alma düzenini ya da alışık olduğu hava koşullarını değiştirebilirsiniz. Orkideler bu tip durumlarda yok olacaklarını düşünerek gerginleşebilirler ve böylece varlıklarını devam ettirebilmek için çiçek vermeye başlarlar. Genellikle karanlık bir dolap içinde orkidenin üç veya dört gün geçirmesi yaygın bir uygulamadır. Bu yöntemleri minimum bir yıldır çiçek açmayan bitkiniz üzerinde uygulayabilirsiniz.

8. Orkide Çiçeğinin Dinlenme Dönemleri Ne Zamandır?

Orkide Çiçeğinin Dinlenme Dönemleri Ne Zamandır?

Bazı dönemlerde bitkiniz cansızlaşır, çiçeklerini döker. Köklerini kontrol ettiğinizde bir sorun gözükmüyor ise bu dönemler çiçeğinizin dinlenme dönemleridir.

Dinlenme dönemlerinde orkidenize yapmanız gereken bakım biraz farklı olabilir. Sulama düzeninizin ve gübre koyma periyodlarınızın aralıkları uzar. Çiçek açma dönemine geçene kadar sıklığı azaltmanızda yarar vardır. Bu dönem genellikle beş ay sürer.

9. Orkide Çiçeğine Zarar Veren Hastalıklar Nelerdir?

Orkide Çiçeğine Zarar Veren Hastalıklar Nelerdir?

Aşırı güneş ışığına veya aşırı sulamaya maruz kalan orkide çiçeğinde mantar hastalığı oluşabilir. Bu durumu değiştirebilmek için konumunu değiştirebilir, sulama periyodlarınızı düzenleyebilirsiniz. Aynı nedenlerle köklerde çürüme gerçekleşebilir. Bu durumda ise çürüyen kökler budayarak temizlenebilir.

Ayrıca çiçeğinizin yapraklarında lekeler gözlemlediğinizde aklınıza bir şeylerin ters gittiğinin veya bir hastalığın habercisi olabileceği gelmelidir.

10. Orkide Çiçeğini Hediye Etmenin Anlamı Nedir?

Orkide Çiçeğini Hediye Etmenin Anlamı Nedir?

Zerafeti ile hediye edildiği kişiyi özel hissettiren bu bitki, farklı duyguları ifade eder. Genellikle asalet, saflık, teşekkür, kutlama gibi anlamları karşılar.